4. Verplichting voor overheden

Websites hoeven op dit moment nog niet volledig toegankelijk te zijn. De wet voorziet in geleidelijke verwezenlijking. Er zijn wel enkele verplichtingen: alle sites moeten getoetst zijn en er moet een toegankelijkheidsverklaring zijn. Een logo is niet verplicht.

Omslag van ''

4.1 Verplichting

Voor overheden gelden er 2 verplichtingen:

  • De website is of wordt getoetst op WCAG 2.1, niveau A en AA.
  • De organisatie heeft een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd.

4.2 Toetsing

De site moet getoetst zijn op het voldoen aan de WCAG-succescriteria niveau A en AA. Dit moet een officieel onderzoek zijn. Een officieel onderzoek is een onderzoek dat uitgevoerd is aan de hand van een goed gedocumenteerde evaluatiemethode. Gebruikelijk is het om hiervoor de WCAG Evaluation Methodology (WCAG-EM) te gebruiken. Dit is de officiële evaluatiemethode, die ontwikkeld is door het W3C.

De rapportage van de toets is ook openbaar. Vaak is deze terug te vinden op de website.

De toetsing mag door iedereen uitgevoerd worden. Zelfs door je eigen organisatie, maar de meeste organisaties hebben niet de expertise hiervoor in huis.

De overheid erkent of certificeert geen toetsingsinstanties. Er circuleren op het internet wel lijsten van ‘gecertificeerde’ toetsingsinstanties, maar dat betekent dus niks. En als een organisatie claimt ‘gecertificeerd’ te zijn, heeft dat ook geen meerwaarde. Dit zijn slechts marketingtrucs.

Dat iedereen mag toetsen is enerzijds goed, want dat betekent dat er een goede marktwerking is en de prijzen zo gematigd blijven. Anderzijds is het risico dat je met een slechte toetser in zee gaat. Kijk daarom goed naar de klantenkring van het bureau en vraag eventueel rond bij collega's met wie zij ervaring hebben.

In Duitsland en België mogen toetsen alleen worden uitgevoerd door mensen die gecertificeerd zijn. Hiervoor gebruikt men de IAAP-certificeringen. In de laatste paragraaf van dit hoofdstuk leggen we dat nog verder uit.

Het lijkt ook veel logischer om uit te gaan van de certificering van mensen in plaats van organisaties. Er is een redelijke kans dat Nederland dat ook op deze manier gaat doen.

4.3 Verklaring

Op basis van de toets stelt de organisatie een toegankelijkheidsverklaring op. De verklaring bevat:

  1. Naam overheidsinstantie en naam website of app
  2. Scope van de verklaring:
    1. Welke onderdelen van de websites zijn onderzocht (en welke niet)
    2. Omvat het onderzoek alle verplichte toegankelijkheidseisen
  3. Link naar volledig onderzoek op digitale toegankelijkheid
  4. De gehanteerde standaard
  5. Uitwerking van de gevonden fouten:
    1. Het gevolg daarvan voor mensen met een functiebeperking
    2. Uitwerking van de oorzaak, maatregelen, planning en alternatieven
  6. Feedbackmechanisme voor het melden van een klacht en de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de ombudsfunctionaris voor als een klacht door de overheidsinstantie niet of niet goed wordt opgepakt
  7. Nalevingsstatus (zie ook volgende paragraaf)
  8. Ondertekening door bestuurder of tekenbevoegde

Daarnaast publiceert de organisatie een overzicht met alle toegankelijkheidsverklaringen van de organisatie. Zo kan een toezichthouder of een gebruiker informatie vinden over de toegankelijkheid van alle websites en apps van een overheidsinstantie.

Met de toegankelijkheidsverklaring verantwoordt de organisatie haar beleid rondom digitale toegankelijkheid. Alle verklaringen van alle overheden staan op het Register van toegankelijkheids­verklaringen.

De verklaring mag niet ouder zijn dan 1 jaar, het onderzoek niet ouder dan 3 jaar.

De overheid heeft ervoor gekozen om deze verklaringen te standaardiseren. Hiervoor vul je een formulier in, de invulassistent toegankelijkheidsverklaring. Zo zijn alle verklaringen goed vergelijkbaar met elkaar.

De verklaring is ook op de eigen site gepubliceerd, meestal op het webadres www.domeinnaam.nl/toegankelijkheid. Zo is deze bij de gemeente Utrecht terug te vinden op www.utrecht.nl/toegankelijkheid.

Een deel van de toegankelijkheidsverklaring van de gemeente Utrecht

4.4 Nalevingsstatus

Op basis van die verklaring krijg je een score van A t/m D, de nalevingsstatus:

  • A: Volledig onderzoek is uitgevoerd, geen afwijkingen
  • B: Volledig onderzoek is uitgevoerd, maar wel afwijkingen. Deze zijn adequaat beschreven.
  • C: Nog geen onderzoek, wel gepland.
  • D: Er zijn nog geen stappen gezet.
  • Heb je helemaal geen verklaring, dan val je in categorie E: er is geen toegankelijkheidsverklaring.

    Met status D of E voldoe je niet aan de wettelijke verplichting. Het minimum is niveau C.

    4.5 Keurmerken, waarmerken en logo’s hebben geen betekenis voor de wet

    Veel mensen kennen wellicht het Waarmerk DrempelVrij met het bijbehorende logo. Dit heeft echter niets met de verplichting te maken en is slechts een commercieel initiatief.

    Dat geldt ook voor andere initiatieven die proberen een officieel tintje te geven aan een onderzoek, een toetsende organisatie of opleiding. Bedenk dat keurmerken, waarmerken, logo’s en zogenaamde certificeringen van organisaties of trainingsbureaus geen enkele betekenis hebben voor de wet. En geen enkele relatie hebben met kwaliteit.

    4.6 IAAP-certificering

    Het borgen van de kwaliteit van de WCAG-toetsing lijkt het beste te kunnen gebeuren door te streven naar het certificeren van de mensen die toetsen. En dus niet naar het certificeren van organisaties.

    Er zijn hiervoor ook officiële certificeringen. De organisatie die deze certificaten beheerd en uitgeeft is de International Association of Accessibility Professionals, afgekort tot IAAP (Jaap met een i).

    Relevante certificeringen zijn:

Naar boven